Pozostał lojalny wobec caratu do końca urzędowania. "Musiał zniżać głowę"

Artur Grottger, Bitwa, rysunek z cyklu Polonia, 1863WikipediaINTERIA.PL

"Nigdy nie zniżać głowy, tzn. przestrzegać godności, co dawało [...] zawsze dobre rezultaty" - oto jednozdaniowe clou polskiej polityki według Józefa Piłsudskiego. Niemniej Marszałek miał ten komfort, że dysponował własnym, niepodległym państwem. Co innego margrabia Aleksander Wielopolski, który w latach 60. XIX wieku dysponował znaczną władzą nad Wisłą, ale nieraz musiał zniżać głowę i każdy ważniejszy polityczny krok konsultować z rosyjskim zaborcą. Mimo to pozostał lojalny wobec caratu aż do ostatniej minuty urzędowania, w przeciwieństwie do Romualda Traugutta. Ten ostatni prawie 20 lat spędził, i to dobrowolnie, w rosyjskim mundurze. Ostatecznie, jako przywódca powstania styczniowego, stanął jednak przeciw imperium.

Kolumna żołnierzy w długich płaszczach prowadzona przez uzbrojonych kawalerzystów w futrzanych czapkach na tle panoramy miasta z dominującą sylwetką kościoła.
Aleksander Sochaczewski Branka 1863wikimedia.orgdomena publiczna
decoration
Elegancko ubrany mężczyzna z wąsami i okularami siedzący na ozdobnym krześle, z poważnym wyrazem twarzy, trzymający laskę lub wskaźnik.
Romuald TrauguttWikipediadomena publiczna
decoration
Starszy mężczyzna z brodą siedzący w eleganckim, rzeźbionym fotelu przy ozdobnym stole, ubrany w długi, ciemny surdut i spodnie w kratę, z poważnym wyrazem twarzy.
Aleksander WielopolskiWikimedia Commons
decoration