W zasadzie myślałam o tym już wcześniej, przekonując ludzi, którzy nie rozumieli, jak mogę jechać na urlop i biegać, że jak się biega, to szybciej się zwiedza (bo to prawda, liczby nie kłamią!), ale teraz po raz pierwszy pojechałam gdzieś specjalnie w tym celu. Padło na Rzym, miasto fontann, siedmiu wzgórz, kolebka cywilizacji, Città Eterna. Trafiłam tam akurat jako gość, więc pewnie nie każdy może liczyć, że na lotnisku będzie na niego czekał kierowca z karteczką, gotowy zawieźć prywatnym busem pod same drzwi hotelu i jeszcze wnieść walizkę, no ale nie piszę tego tekstu po to, żeby się chwalić, prawda? Chociaż może trochę. Bo oprócz samego półmaratonu dostaliśmy również m.in. wspaniały sobotni poranek z klubem Runners Of Rome, z którym pokonaliśmy pięć kilometrów po ulicach miasta z przystankiem na podziwianie panoramy budzącego się Rzymu. Biegliśmy w jakieś podobno 200 osób po ulicach i czy ktoś się tym przejmował? A skąd, przecież było nas więcej niż samochodów. Po prostu Włochy. Na tym wyjeździe odkryłam też, co jest fajnego w jeżdżeniu meleksami po mieście. Okazało się, że wszystko! Chyba że jeździsz po włoskich ulicach, wtedy też czasem pojawia się pewien niepokój, ale jednak tego fajnego jest więcej. No i kolejny powód, oczywiście nie mniej istotny, dlaczego Rzym to świetny wybór na półmaraton, jest taki, że nigdzie nie można tak uskutecznić taktyki ładowania węglowodanów jak we Włoszech. Bezkarnie jesz makaron trzy razy dziennie i jeszcze możesz to nazywać "taktyką". Przecież to wspaniałe.
Ale do meritum, bo miało być o bieganiu. "Trasa, której tłem jest tysiącletnia historia miasta, wije się wśród kultowych zabytków i zapierających dech w piersiach widoków. To okazja, by doświadczyć Rzymu jak nigdy dotąd - jako prawdziwy bohater, napędzany energią miasta, które biegnie razem z tobą" - takimi słowami była zapowiadana i zero w tym przesady. Zaczynaliśmy przy Porta Ardeatina, potem m.in. mijaliśmy Piramidę Cestiusza, Circo Massimo, następnie trochę trasy nabrzeżem Tybru, Bazylika Św. Piotra, Foro Italico, znowu Tybr, Piazza Venezia i ostatnia prosta, żeby odebrać medal pod Koloseum. Zobaczylibyście tyle w jakieś dwie godzinki? No właśnie, przecież mówiłam! Całości dopełniały strefy kibicowania, czyli m.in. DJ set w strefie Zalando na Piazza del Popolo (osobiście walczyłam już wtedy o życie, ale jednak człowiek się jakoś spina w sobie, kiedy ludzie patrzą) albo wcześniej - gdzieś tak na siódmym kilometrze - chodzący Garmin, zbijający z biegaczami piątki, co było tym bardziej ikoniczne, że to pewnie pierwszy i ostatni raz, kiedy Garmin okazał nam jakiekolwiek wsparcie, zamiast cały czas mówić, że "jesteś nieproduktywny" albo że "zrobiłeś półmaraton dzisiaj rano i tyle? Co z drugą połówką?". No i ludzie z transparentami typu "We are lazy, you are crazy (my jesteśmy leniwi, wy - szaleni)". Były oczywiście pewne, że tak to nazwę, niedociągnięcia, jak choćby przypadkowi ludzie przechodzący w poprzek trasy, ale nie jest to miejsce, żeby opowiadać o słabych punktach włoskiej organizacji imprez masowych.
I tak, jak zobaczyliśmy podczas tego biegu prawie wszystkie najciekawsze miejsca Rzymu, tak samo można zwiedzać inne miejsca na świecie. Można by tu wymieniać bez końca, ale pierwszy z brzegu: maraton w Londynie. Trasa biegnie m.in. przez Tower Bridge, wzdłuż Tamizy, obok Big Bena i Pałacu Buckingham. Dalej półmaraton w Lizbonie (mój kolejny cel, jak sądzę), który startuje z mostu 25 Kwietnia i biegnie wzdłuż rzeki, żeby można było podziwiać panoramę miasta. Niezwykle popularny maraton w Nowym Jorku, który pozwala zwiedzić na trasie Staten Island, Brooklyn, Queens, Bronx i Manhattan. Great Wall Marathon, czyli 42 kilometry po fragmentach Wielkiego Muru Chińskiego i okolicznych wioskach. Big Sur International Marathon prowadzący słynną drogą Highway 1 w Kalifornii. O biegach górskich, jak Jungfrau Marathon w Szwajcarii, która biegnie przez alpejskie miejscowości i doliny z widokami na masywy Eiger, Mönch i Jungfrau, już nawet nie wspominając. O, albo jeszcze Middle-earth Halfling Marathon, na którym można przenieść się do świata "Władcy Pierścieni" i przebiec choćby obok domu Bilba i Froda Bagginsów. Niby da się to wszystko zobaczyć i bez biegania, ale jednak oglądanie tego z perspektywy chwilowo wyłączonych z użytku ulic, w tłumie ludzi z tą samą zajawką, to jest zupełnie inne, wyjątkowe doświadczenie. O to właśnie chodzi w turystyce sportowej, która staje się coraz bardziej popularna i wśród biegaczy, i kibiców, i dużych marek, nawet tych niekojarzonych na pierwszy rzut oka ze sportem.


"Bieganie przeszło spektakularną transformację - z samotnej dyscypliny ukierunkowanej na presję i cyfry stało się inkluzywnym, napędzanym stylem ruchem społecznym i sposobem na życie. W Zalando towarzyszymy biegaczom na każdym etapie tej drogi, dostarczając wyposażenie, które łączy zaawansowaną technologię z osobistą samoekspresją. Europejskie imprezy biegowe to dla nas naturalne środowisko do realizacji tej misji. Poprzez naszą platformę Run Like A Local wspieramy europejską kulturę biegową i łączymy siły z ikonicznymi biegami, takimi jak BMW Berlin Marathon, Copenhagen Half Marathon czy Rome Half Marathon. Na miejscu tworzymy immersyjne, pełne energii strefy, które integrują lokalne społeczności, kluby biegowe i kibiców. Budujemy otwarte przestrzenie wolne od barier, gdzie liczy się wspólnotowa energia, budowanie relacji w świecie realnym oraz swoboda bycia sobą na własnych zasadach" - potwierdza moje słowa Anna Chaberek, Senior PR Manager CEE Zalando.
Na czym polega turystyka sportowa i dlaczego warto?
Turystyka sportowa to, mówiąc najprościej, organizowanie wyjazdów, których głównym celem jest uprawianie sportu - może to być m.in. udział w wydarzeniu sportowym, czy to jako uczestnik, czy jako kibic, albo obóz sportowy, który łączy elementy treningu pod okiem profesjonalistów ze zwiedzaniem nowych miejsc. Można by ją nazwać wręcz "kompleksowym doświadczeniem", bo - uwierzcie mi na słowo - zupełnie inaczej wspomina się miasto, kiedy oglądało się je z perspektywy turysty, a inaczej, jeśli wiążą się z tym emocje, które zostawiło się na 21 kilometrach przebiegniętych po rzymskich sanpietrini. Bo ja tam nigdy nie zapomnę siedzenia z medalem na szyi pod Koloseum i jedzenia najlepszego banana w życiu. I prawdopodobnie tak samo największym wydarzeniem mojego nadchodzącego wyjazdu na Tajwan będą 24 kilometry zrobione z numerkiem startowym po górach wokół Tajpej.
Poza tym, czy danego kraju nie poznaje się najlepiej dzięki jego mieszkańcom? To nawet nie jest moja teza, tylko zdecydowane oświadczenie. Będę tutaj mówić na przykładzie biegania, bo do tego mi najbliżej (chociaż byłam też na Młodzieżowych Mistrzostwach Świata w Ultimate Frisbee w Lecco w bodajże 2014 roku - było to moje pierwsze spotkanie z Włochami i pierwsze zagraniczne zawody, nie zapomnę ich nigdy), więc: biegacze to sekta. I myślę, że każda inna dyscyplina sportowa to trochę sekta. A między sekciarzami wystarczy pytanie "No i jaki czas?", żeby za chwilę się zorientować, że siedzisz z grupą obcych ludzi i opowiadasz, skąd jesteś, od kiedy biegasz i ile makaronu zjadłaś w ostatnich dwóch dniach, żeby "naładować węgle". Każde większe wydarzenie przyciąga ludzi z całego świata, którzy szybko stają się jedną społecznością i chętnie oddadzą ci butelkę wody, chusteczki i cały ogrom wsparcia.
"Gdy pakujesz buty i lecisz na bieg do innego kraju, sport staje się tylko punktem wyjścia do pełnego, kulturowego doświadczenia. Nasza platforma Run Like A Local opiera się na prostym założeniu: ruch daje natychmiastowe poczucie przynależności. Nie jesteś w nowym mieście anonimowym turystą - stajesz się częścią jego lokalnego rytmu, dzieląc ten sam asfalt i emocje z tysiącami innych osób. Chcemy, aby to doświadczenie było maksymalnie autentyczne i bliskie ludziom. Dlatego w kampanii połączyliśmy siły z lokalnymi biegaczami i przygotowaliśmy dedykowane przewodniki po miastach-gospodarzach. Odsłaniają w nich swoje ulubione, mniej znane trasy oraz kultowe miejscówki na powydarzeniową kawę i cynamonkę - bo celebrowanie tych małych przyjemności w dobrej atmosferze jest dziś równie ważne, co sam start" - dodaje Anna Chaberek.
Projekty podróżniczo-sportowe, czyli SuperHalfs i Majors
Co ciekawe, istnieją projekty biegowe, które same zachęcają do tworzenia "długoterminowego planu podróżniczego". Można tu wspomnieć choćby SuperHalfs, czyli serię sześciu półmaratonów w sześciu europejskich miastach: Lizbonie, Pradze, Berlinie, Kopenhadze, Cardiff i Walencji. "Niezwykła seria biegów dla zwykłych biegaczy. SuperHalfs to nasz sposób na to, by wysłać ciebie i innych regularnych biegaczy na własną biegową przygodę. Nie dla nagłówków w gazetach. Nie dla szansy na miejsce na podium. Ale dla przyjemności z biegania. Dla emocji związanych z podróżą. I dla radości z powiedzenia: 'Udało mi się!'" - tak piszą organizatorzy i ja już jestem zachęcona. Po zebraniu medali ze wszystkich sześciu lokalizacji dostaje się SuperMedal, który warto mieć choćby po to, żeby patrzeć, jaki jest piękny. I dla satysfakcji.
Mamy też Abbott World Marathon Majors, czyli serię największych i najbardziej rozpoznawalnych maratonów ulicznych na świecie, która obejmuje obecnie osiem wydarzeń: w Tokio, Bostonie, Londynie, Sydney, Berlinie, Chicago, Nowym Jorku i Kapsztadzie, a być może niedługo dojdzie do nich także Szanghaj. Przy okazji można dołączyć do Global Run Club, żeby wzajemnie wspierać się z biegaczami z całego świata.
A czasem można zdać się na ślepy los, który sam wybierze, gdzie jest cel naszej kolejnej podróży, bo nie na wszystkie zawody można zapisać się tak o. W przypadku najpopularniejszych imprez, jak choćby w Londynie czy Nowym Jorku, liczba chętnych jest tak duża, że organizatorzy przydzielają część miejsc poprzez loterię. Ale mowa tutaj o liczbach naprawdę dużych, bo, na przykład, do loterii o udział w Maratonie Londyńskim w 2027 roku zgłosiły się 1 338 544 osoby. A uczestników samych zawodów może być około - zaledwie - 50 tysięcy. Dlatego wielu biegaczy na całym świecie zgłasza się do kilku czy kilkunastu loterii, a gdzie ostatecznie polecą - to się okaże. Jeśli natomiast nie uda się z loterią, można dostać się na wydarzenie przez biura podróży albo dzięki współpracy na rzecz organizacji charytatywnych. Przygoda. Emocje!
Turystyka sportowa w liczbach
Pora jeszcze na kilka liczb, żeby nie opierać się tylko na uczuciach. Chociaż uważam, że tutaj chodzi głównie o uczucia. Ale! Według raportu Parlamentu Europejskiego z 2026 roku, turystyka sportowa "stała się znaczącą siłą gospodarczą, której wartość na całym świecie szacowana jest na około 585 mld euro i która stanowi 10 % całego rynku turystycznego". Dalej w dokumencie podaje się kilka korzyści: gospodarcze, społeczne, zdrowotne i środowiskowe. Mowa tutaj m.in. o generowaniu zatrudnienia w branży sportowej i turystycznej, rozwoju infrastruktury (przypomnijmy sobie Polskę przy Euro 2012) czy wzrost rozpoznawalności regionów rzadziej odwiedzanych przez turystów.
Jeśli chcemy natomiast porozmawiać o pieniądzach, to spójrzmy na raport o wpływie ekonomicznym po maratonie w Honolulu, czyli największej i najważniejszej imprezy turystyki sportowej na Hawajach. W wydarzeniu wzięły udział prawie 43 tysiące uczestników, w tym około 13 tysięcy ze Stanów Zjednoczonych, 12 tysięcy z Japonii, a także przyjezdni z Kanady, Australii i 60 innych krajów. Każdy z uczestników przyjechał z dwiema lub trzema osobami towarzyszącymi, czyli ostatecznie impreza przyciągnęła na Hawaje około stu tysięcy osób. "W sumie maraton w Honolulu przyczynił się do wytworzenia ponad 454,47 mln dolarów wartości ekonomicznej brutto na wyspie Oahu oraz 523,74 mln dolarów w całym stanie. Na wyspie Oahu maraton w Honolulu przyczynił się do wypłaty ponad 129,75 mln dolarów wynagrodzeń dla pracowników oraz 32,43 mln dolarów wpływów z podatków. W 2025 r. maraton w Honolulu przyczynił się do utrzymania prawie 4 600 lokalnych miejsc pracy na wyspie Oahu". I dalej: "Za każdego dolara, jaki organizatorzy Maratonu w Honolulu wydają na usługi lokalnych dostawców w ramach organizacji biegu, w lokalnej gospodarce na wyspie Oahu generowanych jest ponad 125 dolarów obrotu dla lokalnych przedsiębiorstw".
Do tego dochodzi PR, czyli wzrost rozpoznawalności danego miejsca. Na przykładzie Honolulu: w 2025 roku o wydarzeniu wspomniano ponad 1600 razy, docierając do 7,7 miliarda osób -
"Globalna równowartość wartości reklamowej, czyli wartość medialna, wynosi 71,2 miliona dolarów".
Więc może i najbardziej chodzi o emocje, ale korzyści odczuwają wszyscy. Choć oczywiście znajdą się i tacy, którzy powiedzą, że "nie da się przez miasto przejechać, bo ludzie sobie muszą pobiegać". Tak to już jest.
